Blog archief

Op deze pagina de BLOG artikelen die voor het eerst gedurende mei 2018 zijn verschenen.

Inclusief bijdragen van lezers in de vorm van ingezonden artikelen.

De meest geraadpleegde artikelen (mei 2018)

De waarheid zeggen

Van 14 mei 2018 


Je kunt de waarheid gewoon zeggen of je kunt een minder duidelijk antwoord geven. In Canada is het al snel beter om vooral beleefd over te komen. Je zorgt er voor dat niemand aanstoot kan nemen.


Ga je vanavond mee naar de bioscoop? "Nee, daar heb ik geen zin in en bovendien vind ik bioscopen duur, louche en stinkerig". Een Canadees wil dat zo niet horen. Je zegt misschien liever: "Oh wat leuk dat je aan me hebt gedacht, ik vind het altijd geweldig om dingen met jullie te doen en ik zou heel graag mee willen. Nu heb ik helaas al een belangrijke afspraak vanavond maar weet je wat ik ga proberen? Ik ga die trachten te verzetten. Zodra dat gelukt is, zal ik je terstond bellen". Vervolgens "lukt" dat verzetten niet en hoef je dus ook niet te bellen; het probleem lost zichzelf op.


Canadese beleefdheid en voorkomendheid gaan erg ver. Een leuke "oefening" is om een sollicitatie te doen voor een baan waar je absoluut ongeschikt voor bent. Dit krijg je dan terug: "Wij zijn zeer onder de indruk van uw werkervaring en opleiding; toch hebben wij iemand gevonden die nét iets beter binnen ons team lijkt te passen. 


We willen u echter ten zeerste bedanken voor de door u genomen moeite; we wensen u veel succes in uw verdere loopbaan".

Gewoon de waarheid zeggen hoort niet, vinden Canadezen. Dan kom je lomp over. Die afschuwelijke jurk staat nooit vreselijk. In plaats daarvan:"een interessante keuze die uitstekend lijkt te passen bij jouw opgewekte persoonlijkheid en bovendien de meest aantrekkelijke eigenschappen van je figuur op treffende wijze accentueert"


Alleen als je de persoon heel goed kent, zou je er aan kunnen toevoegen dat "voor deze gelegenheid zou je echter ook kunnen kiezen voor deze eenvoudige japon, niet afdoende aan je voortreffelijke eerdere keuze". Je blijft dus tot het uiterste super-beleefd. 


Vuistregel is dat een langer en verhullender antwoord beter over komt.

Wij eten om zes uur

Van 3 mei 2018


Je hebt gegarandeerd de lachers op je hand als je aan Canadezen uitlegt dat je gewend bent om zes uur te eten. Velen zullen inderdaad denken dat dat een grapje is want je eet toch liever gewoon wanneer je trek hebt?



Het ouderwets Europese idee dat je moet eten als de klok dat zegt bestaat in Canada niet. Je eet wanneer dat zo uitkomt. Helaas betekent dat ook dat eventuele tijd voor het gezin bij de meesten niet rond etenstijd valt. Ieder eet maar wat-ie wil zonder rekening met anderen te hoeven houden. 

Opvallend veel kinderen eten ook buiten de deur en dan natuurlijk ook juist wat ze het liefst willen - vaak niet echt gezond dus.


Eten wat de pot schaft is dan ook een onbekend verschijnsel. Er is immers geen "pot". Je scharrelt zelf maar wat bij elkaar. Opvallend veel Canadezen hebben (misschien ook mede daardoor) een flinke lijst met dingen die ze niet blieven. Zelfs dingen die ze nog nooit hebben geproefd, staan op die lijst. Wat de boer niet kent!


Af en toe, op feestdagen bijvoorbeeld, wordt er wel uitgebreid tezamen gegeten. Kijk er dan niet van op als zo'n bijzonder zware maaltijd plaatsvindt om 15:30. Men plant zulke schransfeesten lang van te voren, er wordt dagenlang gekookt en na afloop ligt iedereen op apegapen.


Toch hoeft het zo allemaal niet. Als jij gezond wilt eten, dan kan dat. De winkels zijn ruim gesorteerd en voedseltekorten bestaan er niet. Vrijheid blijheid dus, ook om zes uur

Even de grens over

Van 12 mei 2018


Een eindeloos lange grens scheidt Canada van de Verenigde Staten. Ofschoon die grens niet gemilitariseerd is, blijft het een heel gebeuren deze met de auto te passeren. Vooral de grootste grensovergangen zijn echt angstaanjagend.


Er is veel autoverkeer tussen de twee landen. Dit is echter niet zo geregeld als in Europa waar de grenzen nog nauwelijks te zien zijn. Vooral als je de Verenigde Staten in wilt, moet je je onderwerpen aan een haast kleinerende behandeling.


Bij de grens wordt de weg telkens smaller zodat alle auto's door een lange sluis moeten waar nogal wat apparatuur staat. Je auto wordt uitgebreid doorgelicht, gefotografeerd, afgesnuffeld, gewogen, afgeluisterd en wie weet wat nog. Aan het einde van de sluis kom je bij een norse Amerikaanse douanier die eigenlijk al alles van je weet maar toch nog some questions voor je zal hebben. De kans is groot dat je er uit wordt gepikt en het kantoor in moet. Daar wordt alles nog eens geregistreerd. Als alles goed is, moet je door nog een sluis rijden en dan "mag" je het begeerde land in.


Het één en ander doet je misschien denken aan hoe het er bij de grens met landen achter het IJzeren Gordijn aan toeging, als je dat tenminste ooit hebt meegemaakt.


Een plezierigere ervaring is je terugreis naar Canada. Je mag nog net niet zomaar doorrijden want iedereen wordt toch wel persoonlijk gecontroleerd aan de grens. Maar tenminste word je te woord gestaan door een hoffelijke en vriendelijke Canadees. Wat een verademing. Welkom terug in Canada

Vandaag met de trein

Van 10 mei 2018


(ingezonden) Er heerste een soort feeststemming op het station want over enkele uren zou de trein gaan vertrekken. Mensen lopen af en aan, er speelt muziek en berichten worden in twee talen afgeroepen.


Het is ook een heel gebeuren, er vertrekt maar drie keer per week een trein van dit station en die gaat dan ook nog eens duizenden kilometers ver weg. Je moet naar een echt loket toe om in the checken en je bagage af te geven; het lijkt wel een vliegveld. De hele stationshal is ook de wachtkamer - er zijn al heel wat reizigers aanwezig.


Een uur voor vertrek begon het instappen al. Door geuniformeerde beambten word je naar je plaats gebracht. Uiteindelijk vertrekt de trein met veel geroep, gewuif, gefluit en getoeter, wat een gebeurtenis. 


Langzaam glijden we in de richting van de horizon. Dit is geen flitstrein, het gaat allemaal erg gemoedelijk.

Het viel me op dat de wagons uit 1950 stamden maar wel geweldig onderhouden, een soort museum dus. In de trein kun je uitgebreid dineren in het rijdende restaurant en je terugtrekken in de slaapwagon.


Maar het mooist is de ouderwetse kroeg aan het einde van de trein waar je je ook kunt verschansen in de uitzichtkoepel. De Canadese trein is echt een onvergetelijke ervaring.

Vragen aan de kassa

Van 6 mei 2018


Even snel langs de kassa lukt niet als je je door een zeventiental vragen moet heenworstelen. Deze kun je verwachten:

- Hoe gaat het met je? Je kent de persoon niet maar een standaardantwoord zoals "goed, en hoe gaat het me jou" helpt je verder.

- Heb je alles kunnen vinden dat je zocht? Hier antwoord je "ja" op want anders komt de klantendienst heel nederig doen (kost zo 10 minuten).

- Of je je klantenkaart (eventueel Air Miles kaart) bij je hebt? Hopelijk heb je al die want anders komt geheid de volgende vraag.

- Of je zo'n klantenkaart wilt hebben? Wordt terstond geregeld.

- Mag ik even uw telefoonnummer invoeren? (Nee, dus). Uw postcode dan? (Ook nee). Zeg gewoon beleefd: nee, liever niet. Uw e-mail? Nee.

- Of je wilt betalen met de kredietkaart (credit card) van het bedrijf. Zo niet, dan komt geheid deze vraag:

- Of je zo'n kredietkaart misschien wilt hebben? Dat klinkt leuk maar er zitten altijd angels aan vast. Niet doen, dus.

- Hoe je vandaag wilt betalen. Bankkaart, kredietkaart, contant, heb je antwoord snel klaar.

- Hier is het koopje van de dag. Wilt u dat ook kopen? (Standaard antwoord: Nee).

- Of er $2 bij de rekening gezet mag worden voor een bepaald goed doel. Beleefd standaardantwoord: niet vandaag.

- Hoe het gekochte ingepakt moet worden. Papieren zakken, plastic of een meegbrachte boodschappentas.

- Willen we het gekochte voor u in de auto helpen zetten? Nee, dus.

- Let op voor niet-ter-zake-doende vragen zoals: "Wat voor leuke plannetjes je hebt voor die avond" of "Woon je dichtbij". Beter is het om vragen over het weer te krijgen.


Al met al probeert men je de boodschappen-doen-bij-vrienden atmosfeer aan te reiken. Als je dat niet zo leuk vindt, blijf dan toch hoffelijk. Die mensen achter de kassa hadden net een cursusje "nepklantvriendelijkheid" gekregen.

Wat is "property tax"

Van 28 mei 2018


Elke huiseigenaar in Canada zal te maken krijgen met het begrip Property Tax wat dus OZB betekent, de Onroerende Zaak Belasting. Deze geldt voor huizen, gebouwen, grond, vakantiewoningen, flats en bedrijven.


Het bedrag dat Canadezen betalen aan Property Tax is aanzienlijk. Deze heffing is de belangrijkste bron van inkomsten voor gemeentes. Er is in Canada geen "Gemeentefonds" waarbij de rijksoverheid de gemeentes subsidieert. De tarieven worden plaatselijk bepaald en de Property Tax is gebaseerd op de jaarlijkse waardebepaling van de onroerende zaak.


De tarieven lopen enorm uiteen. Een gemiddelde is dan ook nauwelijks te geven. Reken misschien op $2000 per jaar voor een redelijk groot huis. Veel meer kan ook als het huis erg groot of luxueus is - sommigen betalen tienduizenden Dollars per jaar. Anderen echter ook beduidend minder, bijvoorbeeld voor flats, rijtjeshuizen of juist erg afgelegen huizen.


Er worden grif kortingen verleend op landbouwgrond, bosgrond, gebouwen van openbaar nut zoals kerken en musea en hier en daar ook voor ouderen of voor de minst bedeelden. De regels zijn overal anders. Het aanslagbiljet ziet er ook overal anders uit. In sommige gemeenten wordt de rekening vergaand gespecificeerd. Zoveel voor het ziekenhuis, zoveel voor de openbare school, zoveel voor politie, zoveel voor het nieuwe zwembad - mensen vinden dat vaak aangenaam want het maakt de belastingbijdrage geloofwaardiger.


Het een en ander neemt niet weg dat de Property Tax voor velen hard aankomt. Het is dan ook vaak mogelijk deze in termijnen te betalen of in maandelijkse porties te verrekenen met de hypotheek. Leuker kunnen ze het dus niet maken - wel makkelijker.


Ook de volgende BLOG artikelen zijn vaak ingezien

Altijd open

Van 13 mei 2018


(ingezonden) Laatst ging ik erg laat naar huis en kwam langs dat gigantische kruispunt hier in de stad. Ofschoon er geen verkeer was, stond het licht eindeloos op rood dus kon ik eens goed rondkijken. En wat viel me op?


Aan elk der vier hoeken van dit kruispunt staat een groot benzinestation, elk van een andere maatschappij. Ze waren alle vier open en badend in het licht. Er was geen klandizie te bekennen, nergens. Elk benzinestation was bemenst, elk had een 24-uurs winkel voor eerste levensbenodigdheden maar geen klanten. Ik dacht nog, wat een enorme verspilling. Wat is het nut van dit overaanbod?


Een stukje verderop was er een grote supermarkt, eentje zo groot als een vliegtuighangar. Daar stonden enkele auto's op het fel verlichte parkeerterrein maar een eindje van de ingang. Dat zijn dan dus de werknemers. Niet klanten, die zouden wel bij de deur parkeren. 

Weer iets verderop de concurrent van die grote supermarkt met goeddeels hetzelfde beeld.


Ook verschillende restaurants waren open, zo midden in de nacht. Hier en daar zie je dan een hoofdje bij een raam maar ook weer: haast geen auto's op het parkeerterrein. Wel een aantal politiewagens, tijdens hun pauzes. Wat een onzin om al die zaken 24 uur per dag open te houden - een verdienmodel kan ik er niet in zien.


Hoe dan ook, als je midden in de nacht wilt tanken, de provisiekast wilt aanvullen of gezellig uit-eten, dan kan dat gewoon. Bovendien heb je dan keuze te over en hoef je nergens in de rij te staan.

De stroomvoorziening

Van 30 mei 2018


In Canada is de stroomvoorziening eigenlijk opvallend goed als je je realiseert dat bijna alle draden doodleuk bovengronds hangen. Die zijn op zich kwetsbaar, denk aan windschade door vallende bomen.


Toch is de stroomvoorziening vrij stabiel, vooral in de steden. De draden langs de straat zijn op zich bepaald niet fraai. Maar, zoals men dan zegt, doordat ze bovengronds hangen, is een eventuele reparatie gemakkelijk uit te voeren. Ook hoeft voor een uitbreiding niet de hele straat opgebroken te worden.


Zeer opvallend is de lage prijs van elektriciteit. Met waterkracht wordt de meeste energie schoon en goedkoop opgewekt. Er wordt ook kolen, olie en gas verstookt en beperkt atoomenergie. In windmolens is men niet zo geïnteresseerd, wat natuurlijk ook minder winstgevend is omdat de stroom al erg goedkoop is.


Toch is elektriciteit wel duurder geworden de afgelopen jaren en men klaagt daar dan ook luid over. Het is inmiddels niet meer een kwart van de prijs in Europa maar opgeklommen tot een derde of de helft. Nog altijd een koopje dus, zouden wij zeggen.


De keerzijde van die goedkope stroom is dat er veel wordt verspild. Er zijn nog heel veel huizen die verwarmd worden met elektriciteit. Vaak is dat ook de enige keuze in flatgebouwen. Omdat de stroom zo goedkoop is, loont het ook niet echt om zonnepanelen te installeren. Zou het ooit veranderen?

De heilige voetganger

Van 18 mei 2018

  

In Canada ga je per auto naar je bestemming. Te voet kan ook maar het is een vrij grote uitzonderingen. Een autobus is alleen voor de allerarmsten en alleroudsten maar trouwens ook voor schoolkinderen.


Af en toe (in de steden misschien ietsje vaker) zul je toch een voetganger op straat aantreffen. Als automobilist dien je die uitgebreid de ruimte te geven en belangrijker nog: voorrang te verlenen. 


Als een voetganger aangeeft te willen oversteken, dan zullen auto's terstond op de rem gaan. Officieel hoort het zo.


Men gaat hierin erg ver. Wanneer je als voetganger op de stoep loopt en je hoort een auto naast je afremmen, dan is het niet een engerd die jou wil meenemen of molesteren. Dat is voor het geval je eventueel zou willen oversteken.


De keerzijde van deze hoffelijkheid is dat voetgangers vaak niet kijken of het oversteken wel veilig is. Ze hebben immers alle rechten, dus waarom zouden ze moeten oppassen? Dat sommige bestuurders je niet (willen) zien, ontgaat hun volledig.


Ook bij verkeerslichten zie je dit. Als het licht op groen springt, steekt men zonder kijken over. In Canada rijdt kennelijk nooit iemand door rood.

Openbare WC's

 Van 22 mei 2018

 

Een openbaar toilet is in Canada, over het algemeen, vrij gemakkelijk te vinden. Alle winkelcentra, vliegvelden, warenhuizen, bioscopen, stadions, restaurants en grotere winkels hebben veelal schone en vaak ook ruim bemeten faciliteiten.


Er vallen daarbij wel wat dingen op. Zo geniet je vrij weinig privacy. Tussen urinoirs staan er vaak geen schotjes en de afscheidingen tussen de WC-ruimtes zijn heel beperkt. Al zittende kun je de voeten en de afgezakte broek van je buren zien. 


De deurtjes zijn gammel (zo goedkoop mogelijk dus) en je kunt door de gapende kozijnen heen kijken, naar buiten en eventueel zelfs naar binnen. Als de buurman de deur te hard sluit, valt de jouwe soms uit het slot en opent spontaan. Het is echt zaak snel weg te wezen uit die openbare WC's en dat is natuurlijk ook precies de bedoeling van de beheerder.


Er staan vaak nette spoelbakken waarbij het opvalt dat er alleen maar warm water uit de kraan komt - prima dus om je handen te wassen. Ongeschikt natuurlijk om snel een slokje water te nemen. Daartoe worden dan hier en daar wel weer drinkfontijntjes opgesteld. Vaak word je de keus geboden tussen hete-lucht blazers of papieren handdoekjes. Alles vrij netjes, dus.


Kennelijk zijn de heren die deze faciliteiten ontwerpen zich er niet van bewust dat de damesafdeling meer plek vereist dan de herenafdeling. Ze zijn echter vaak ongeveer even groot. Bij de dames zie je dan soms een rij terwijl de kant voor de heren juist te ruim bemeten is. Hoogste tijd voor een vrouwelijker ontwerp!

Latijn in Canada

 Van 21 mei 2018

 

Behalve Engels en/of Frans spreekt men ook een aardig woordje Latijn in Canada, vaak geheel verweven in het gewoon taalgebruik. Als je er op let, kun je er best om lachen, vooral om de verbasterde uitspraak.


Het begint al goed met medische termen, die eigenlijk allemaal in het Latijn worden uitgedrukt. Voorbeelden zijn Laryngitis (keelontsteking), In Vitro (reageerbuis) en Tinnitus (oorsuizen), woorden die bijna elke Canadees zonder aarzeling in het Latijn gebruikt. 


Natuurlijk wordt dit internationaal door medici altijd al zo gezegd maar leken doen dat hier zo dus ook.


In de rechtspraak wordt opvallend veel Latijn gebruikt. Een "Order Nisi" is heel gebruikelijk, waarbij Nisi (Latijn voor tenzij) een wachtperiode aanduidt. Je zult ook horen "Habeas Corpus"; veel Canadese grondrechten zijn er door gewaarborgd. Een beslissing zonder aanwezigheid van de andere partij heet "Ex Parte" en ook dat is puur Latijn. Men gebruikt die uitdrukkingen dan ook alsof het gewoon Engels is maar dat is het dus niet.


In het dagelijks leven is er ook veel Latijn te horen, zomaar wat voorbeelden: Etcetera, Pro Forma, Post Mortem, In Absentia, Modus Operandi, Veto, Status Quo, Re, Quid Pro Quo, Video - ga zo maar door.


Grappig is verder dat eigenlijk iedereen hier ooit wel naar het Gymnasium is geweest. Canadezen bedoelen dan niet die school waar je Latijn en Grieks leert - ze hebben het dan gewoon over "de gymzaal".

Gewoon bankroet

Van 17 mei 2018 


Het is heel gemakkelijk in Canada om flinke schulden op te bouwen. Hoe komt dat? Deels omdat het verkrijgen van krediet zo eenvoudig is maar ook omdat de consumptiedrift groot is. Wie niet blijft kopen, hoort er niet echt bij.


Het logisch gevolg daarvan is dat velen gigantische schulden opbouwen. Die zijn soms niet met "gewoon" hard werken af te lossen. Als daar dan ook nog een plotselinge verandering in de inkomensstroom bijkomt of een ander belangrijk levensgebeuren zoals een relatiebreuk, dan is Leiden in last.


De wetgeving heeft daar op ingespeeld - er zijn twee mogelijkheden:

1. Veel mensen worden opgevangen in de schuldsanering. Een deel van de schuld wordt dan wel kwijtgescholden maar men gaat een aantal jaren gebukt onder een vrij agressief terugbetalingsregime.

2. Het persoonlijk bankroet wist alle schulden maar ook alle activa. Je begint dan weer helemaal van voren af aan.


Je zou denken dat je op een van deze manieren gewoon "gratis" van je schulden af kunt komen maar er zijn verstrekkende consequenties. Bijvoorbeeld voor wie toch flink verdient, die zal een deel van het inkomen moeten afgeven gedurende een vast te stellen periode. Maar een belangrijkere "straf" is dat de credit score (de Canadese BKR score dus) vervalt. Daardoor kan men vaak jaren helemaal geen krediet krijgen. Voor de meeste Canadezen is dat een ramp.


Om te leven met de middelen die men heeft en dus zonder schulden, is moeilijk voor velen. Er zijn zelfs heel wat Canadezen die meer dan eens in hun leven een persoonlijk bankroet moeten doorlopen.

Nog meer BLOG artikelen uit mei 2018

  

Altijd een buitenlander

‎May‎ ‎26‎, ‎2018

(ingezonden) Als je naar Canada verhuist, dan weet je (of althans dan zou je moeten weten) dat je als buitenlander binnenkomt. Je bent geen Canadees en dat zul je eigenlijk nooit worden, hoe je ook blijft proberen.

Wel kun je je aanpassen aan de gewoontes en gebruiken, ik zou dat ten zeerste aanraden. Je kunt zelfs "Canadees" worden als je er na een aantal jaren voor kiest om staatsburger te worden. Maar ook dan ben je nog steeds niet geboren in Canada en dus geen "echte" Canadees. Je behoudt je buitenlandse accent, je kent wat andere gebruiken en je belangstellingen blijven wat anders.

Wellicht ga je weer eens een kijkje nemen in je oude vaderland en dan zal het je opvallen dat je ook daar, in zekere zin, een buitenlander bent geworden. De dingen zijn veranderd, zelfs die dingen die je leuk vond. Veel Nederlanders zullen trouwens ook vinden dat JIJ juist een buitenlander bent geworden. Je hebt bepaalde dingen overgenomen in Canada en je bent niet meegegroeid met de ontwikkelingen in het oude vaderland. Een boel nieuwe woorden en uitdrukkingen ken je niet, mogelijk heb je zelfs een buitenlandse tongval.

Je bent dus gewoon overal buitenlander. Daar zit een positieve keerzijde aan: je bent nu wereldburger en je staat wat meer open voor het feit dat dingen elders anders zijn. Ik vind dat nuttig, want al die grenzen zijn toch maar kunstmatig. Dat gevoel om overal buitenlander te zijn en eigenlijk toch overal te kunnen aanschuiven, dat is wellicht een verworven vrijheid. Het is toch ook prachtig om zomaar in een ander land te kunnen en mogen wonen. En nog te gedijen ook?


Amerikanen kijken hun ogen uit

‎May‎ ‎24‎, ‎2018

Als Amerikanen naar het buitenland gaan, da's een hele gebeurtenis. De meesten blijven gewoon in eigen land. Het minst "buitenlands" voor een Amerikaan is Canada. En dan kijken ze hun ogen uit.

Nog maar enkele jaren geleden konden Amerikanen zonder paspoort de grens over naar Canada. Nu nog zijn Amerikanen graag-geziene bezoekers. Velen maken een dagreisje, een zakenreis of komen uitgebreid vakantie vieren. Wat valt hun het meeste op?

Het begint al met het kleurrijke plastic geld in Canada en al die interessante munten. Overal zien ze ook "Tim Hortons" koffietenten, vaak zelfs meer dan "Starbucks". Natuurlijk zien veel winkels, banken en bedrijven er heel anders uit, zodat Amerikanen zich echt in een buitenland voelen, ofschoon de taal (althans buiten Quebec) bijna hetzelfde lijkt. Ze zien "rare" producten zoals melk in plastic zakken, ahornsiroop, chips met ketchup-smaak en "poutine".

Een Amerikaan die in Canada komt wonen, ziet weer heel andere dingen. Zo hoeven ze zich ineens geen zorgen meer te maken over de gezondheidsverzekering, die in Canada immers centraal is geregeld én zo goed als gratis wordt verstrekt. Natuurlijk zijn veel wetten en regelingen ook behoorlijk anders - dus enige aanpassing is vereist. En dan is er de Canadese obsessie met ijshockey.

Amerikanen in Canada worden flink gepest met de militaristische instelling van hun natie en hun, laten we eerlijk zijn, vrij belachelijke dictator-president. Ook maken Canadezen graag grappen over het voortwoekerende racisme in de VS, het gammele schoolsysteem en de andere welbekende sociale problemen en armoede. Amerikanen kunnen ook verwachten plaagvragen te krijgen zoals: "Hey buddy, where's your gun?".


Canadese high school

‎May‎ ‎1‎, ‎2018

Het Amerikaanse high school systeem geldt min of meer ook in Canada. Elke provincie vult dat anders in zodat er aanzienlijke verschillen kunnen zijn tussen de provincies.

Terwijl in Europa de jeugd naar verschillende scholen wordt gezonden, afhankelijk van het schooladvies, zo gaat in Canada (bijna) iedereen juist naar dezelfde high school. Dat betekent niet dat het een eenheidsworst is. Er worden verschillende pakketten aangeboden om de latere mogelijke loopbaan gestalte te geven. Slechts een enkeling gaat naar een privéschool. Je kunt een andere voertaal kiezen (Frans of Engels). Dat is een basisrecht in tweetalig Canada. Als het kind bijvoorbeeld franstalig is maar in een engelstalige streek woont, dan zijn daar mogelijkheden voor.

Heel interessant is het immersion onderwijs. Daar wordt de mogelijkheid geboden aan Engelstalige kinderen om "ondergedompeld" te worden in Franstalig onderricht - en omgekeerd ook. Een leuke Canadese oplossing!

Wanneer high school precies plaats vindt, is niet in alle provincies hetzelfde. Sommige provincies hebben een middle school. Wanneer de schoolwisseling plaatsvindt, dat loopt ook uiteen. In alle provincies is de streefleeftijd 18 voor het eindexamen. Echter, in Quebec hanteert men Cégep wat het eindjaar van high school combineert met een technische of pre-universitaire opleiding. Het klinkt ingewikkelder dan het is. De doorstroming geschiedt op vrij natuurlijke manier.

De eerste keer dat je het volgende hoort, lach je je een deuk: in Canada heten alle schoolkinderen student, ook aan de high school en zélfs op de basisschool. Dat is weer eens een heel andere betekenis van de uitdrukking "eeuwige student".


Dodenherdenking

‎May‎ ‎4‎, ‎2018

Het waren niet alléén de Canadezen die "ons" bevrijdden in 1945. Toch weet elke Nederlander dat de Canadezen dé grote bevrijders waren. De dankbaarheid is overgeslagen op latere generaties, ook diegenen die het allemaal niet eens hebben meegemaakt.

En daar zit je dan, in Canada, op 4 mei en op 5 mei. De nationale dodenherdenking valt in Canada helemaal niet op 4 mei. Vijf mei is ook niet "bevrijdingsdag". Toch heeft Canada wel een herdenkingsdag (Remembrance Day) die nog altijd valt op 11 november - de wapenstilstandsdag uit de Eérste Wereldoorlog. Juist deze dag wordt trouwens ook bijvoorbeeld in België, Frankrijk en Groot-Brittannië herdacht.

Op al dit soort dagen, of je het nu dodenherdenking of Remembrance Day noemt, mogen we best even stilstaan bij alle ellende in de wereld en bij het hedendaagse begrip van vrede en vrijheid. Zo kunnen we onze dankbaarheid gestalte geven jegens diegenen die voor ons welzijn geknokt hebben.

Een goed deel van Canada's Nederlandse immigranten beseft dat het positieve imago van Canada sinds 1945 enorm is. Misschien zijn we mede daarom wel in Canada terechtgekomen. Hoe dan ook, er is niks mis mee om ons ontzag voor die periode af en toe te verwoorden. Dat kan vandaag - maar dat mag gerust ook op elke andere willekeurige dag.


Loonie & Toonie

‎May‎ ‎2‎, ‎2018

(ingezonden) Canadezen spreken een soort Engels dat flink op het Amerikaans Engels lijkt met toch nog wat echt Britse invloeden. Maar ik keek op van de typisch Canadese woorden die je verder echt nergens hoort, zelfs niet in de VS of Engeland.

Het begint al met "Tim Hortons", een koffietent die eigenlijk alleen maar in Canada bestaat en razend populair is, met bijna 5000 verkooppunten. Je kunt daar een "double-double" (koffie met dubbel suiker en dubbel melk) en een "timbit" kopen (soort cakeje). Bijna iedereen in Canada kent deze produkten maar buiten Canada haast niemand.

Ook in de drankwinkel komen unieke termen voor. Een doos met 24 blikken bier heet een 2-4 (spreek uit: two-four) en een half flesje sterke drank een "Mickey". Ook dat zijn echt Canadese uitdrukkingen.

Een Canadees die naar Florida gaat in de winter heet een "Snowbird". Langs de weg staat een "Mountie" (politie-agent). De auto rijdt 100 "Klicks" (Km/H). Een plotselinge warme wind die over de bergen komt heet "Chinook" (Föhn, in het Duits).

Op het Canadees weerbericht hoor je de unieke term "Humidex", zoiets als gevoelstemperatuur (maar dan niet wind/temperatuur maar met luchtvochtigheid).

Maar echt het allerleukst vond ik de namen voor de Canadese munten. Een muntstuk van één Dollar heet een "Loonie" omdat er een "Loon" (duikvogel) op is afgebeeld. Het muntstuk van twee Dollar noemden ze vervolgens een "Toonie". Een tweetje dus. Dat kan toch niemand beter bedenken. Echt, uniek Canadees!


Met de stadsbus

‎May‎ ‎29‎, ‎2018|Infrastructuur, Canada, Verkeer en vervoer, Beleefdheid, Gebruiken

(ingezonden) Als je niet gewend bent met de Canadese stadsbus te reizen, dan vereist het wat onderzoek en aanpassingsvermogen om het gebeuren soepeltjes te laten verlopen.

Zo stond er op het haltebord waar wij zouden opstappen een tarieventabel, wat betekende dat wij elk contant $5.20 moesten betalen voor de geplande rit - en dat met zijn tweetjes. We zouden dus $10.40 moeten afrekenen. En toen kwam de bus eraan. Wij stonden klaar met gepast geld: een tientje en vier duppies.

De breed glimlachende, erg geduldige en vriendelijke chauffeur legde ons echter uit dat je met briefgeld niet kunt betalen, zelfs niet als het gepast is. Je moet namelijk zelf de munten luid ratalend in de betaalmachine in de bus gooien, waarop het automatisch geteld wordt en het kaartje uitgespuwd. Je moet dat maar weten!

Met wat gescharrel en bijzonder hulpvaardige andere passagiers is het allemaal gelukt en mochten we mee - maar wat een zotte regeling vonden we dat. Niet bepaald klantvriendelijk.

De vrolijk kwetterende medereizigers legden graag uit dat het beter en goedkoper is je kaartjes in de voorverkoop aan te schaffen, wat soms misschien handig is maar niet doenlijk voor iedereen. De kaartjes en tarieven zijn ook overal anders. Voordat ze een OV-chipkaart in Canada hebben, dat zal nog wel een tijdje duren.


Melk uit Nieuw Brunswijk

‎May‎ ‎31‎, ‎2018|Politiek, Canada, Rechtspraak, Winkelen, Geldzaken, Gebruiken

(ingezonden) Bij een bezoek aan de provincie New Brunswick viel me op dat er trots op het melkpak wordt vermeld dat deze afkomstig is van koeien uit New Brunswick. Die vermelding zag ik trouwens ook op andere producten zoals honing, wc-papier en bouwmaterialen.

In Alberta stond er ook al zoiets op het melkpak. Melk van trotse koeien uit Alberta. En let op, ook in Newfoundland van Newfoundland koeien. Maar hoe zou je het anders doen? Melk verschepen over duizenden kilometers? Het klinkt haast of koeien in de ene provincie heel anders (beter natuurlijk) zijn dan in de andere provincies. Het klinkt me allemaal zo "provinciaal".

De verschillende Canadese provincies zetten zich inderdaad vaak tegen elkaar af. Laatst was er een soort handelsoorlog tussen Alberta en Brits Columbia. De een wilde een pijplijn tegenhouden en de ander verbood daarop de verkoop van wijn uit de buurprovincie als represaille. Dit soort kleuterschoolgedrag is kenmerkend voor de verhoudingen tussen de provincies.

Als er een overheidsopdracht wordt uitgegeven, dan gaat deze automatisch naar een bedrijf in dezelfde provincie, zelfs als een ander voordeliger had geboden. Bedrijven krijgen subsidies om zich vooral in een bepaalde provincie te vestigen, waarbij de provincies tegen elkaar opbieden in plaats van samen te werken.

Het kleinzerigst vind ik het geduvel dat je krijgt als je een kratje bier van de ene provincie naar de andere wilt nemen. Dat mag helemaal niet (ofschoon er geen controles zijn). Officieel is het streng verboden en zou je een boete kunnen krijgen. Het ergst is nog dat ze zelfs het recht hebben je bierkratje te confisqueren.


Moeite met de tijdzones

‎May‎ ‎16‎, ‎2018

(ingezonden) Wat glazig keek de Canadees mij aan. Oh ja, zei hij, het is een andere tijd in Toronto dan hier. Wat is het verschil ook al weer? Veel Canadezen weten het echt niet en zijn niet eens geïnteresseerd in al die tijdzones.

Dat ik dat dan als buitenlander moet uitleggen, ik blijf het grappig vinden. Ja joh, zo werkt dat in jóuw land (denk ik dan, zeg ik natuurlijk niet). Toronto loopt drie uur voor op Vancouver en zo is het al heel lang geweest. Misschien wel altijd. En dus lopen wij hier ... drie uur áchter op Toronto. En trouwens ook op Montreal. Oh, weer wat geleerd, zie je de Canadees dan denken. Ene oor in, andere uit, denk ik dan.

Maken ze er zich met een Jantje-van-Leiden vanaf of kan het ze ook echt geen barst schelen? Het is ver weg en velen kennen daar niemand, doen er geen zaken mee, hebben er gewoon niks mee te maken. Logisch dan dat ze het niet precies weten. Maar dat ze dan ook niet eens weten of het juist vroeger of later is dan hier, daar kan ik niet bij. Ja, de zon gaat toch echt op in het ... Oosten. Weet dat dan niet iedereen?

Maar dat er ook een tijdzone in Canada is die slechts 30 minuten afwijkt van de vorige tijdzone, dat slaat toch echt alles. Ook dit feitje ontgaat de meeste Canadezen. Ik heb het dan over Newfoundland. Een unieke situatie in een uniek land.


My good friend

‎May‎ ‎27‎, ‎2018|Canada, Beleefdheid, Gebruiken, Taal/language

Je zult Canadezen veel horen spreken over hun goede vrienden. Ze hebben er ontzettend veel, lijkt het. Dat roept vragen op in een land waar iedereen eigenlijk altijd veel te druk is met geldverdienen. Dus, hoe zit dat?

De eerste keer dat je een Canadees ontmoet die het continu heeft over al zijn "good friends" geloof je het misschien nog. Dit moet dan wel een heel erg populair persoon zijn. Maar velen hebben ontzettend veel "good friends". Als je dan doorvraagt, blijkt dat het iemand is waarmee ze ooit naar school zijn gegaan, iemand die ze op het werk eens hebben ontmoet of op een gezellig feestje. Daar is verder niks mis mee maar wij zouden dat een kennis noemen. Een bekende.

Na een gesprek van 10 minuten, mits het gunstig is verlopen, ben jij trouwens ook een "good friend" geworden. Daarmee is het bewijs echt sluitend geleverd, in Canada is het begrip "good friend" gewoon gedevalueerd. Het lijkt verdorie wel "Facebook" waar iedereen immers ook honderden zogenaamde vrienden kan hebben.  Het betekent gewoon veel minder. Ook is het een status die je vrij gemakkelijk weer kunt kwijtraken als je ooit iets verkeerds zegt of doet.

Geniet er intussen maar van. Het is altijd beter om iemands vriend te zijn dan diens vijand. Het sociale leven in Canada is vrij losjes en daar mag je je voordeel mee doen. Je kunt gewoon joviaal overal "vrienden" creëren en verder is er geen enkele reden om daarover moeilijk te doen. Vrijheid blijheid dus weer.


Nine one one

‎May‎ ‎20‎, ‎2018|Zorg, Canada, Veiligheid, Brandweer, Politie, Faciliteiten, Ziekenwagen

(ingezonden) Bij ons in de buurt was een knaapje wat hard van zijn fietsje gevallen en iemand riep meteen "call nine one one". Het bekende alarmnummer werkt ook in Canada, en nog wel zeer effectief.

Nog geen minuut later hoorden we in de verte al het indringende gehuil van sirenes. En inderdaad, kort daarna verscheen er een ... brandweerwagen bij ons in de straat waar een hele groep volledig uitgedoste brandweerlui uit sprongen, op weg naar het "ongeval".

Heel kort daarna verscheen er ook een politiewagen ten tonele om te assisteren bij de gebeurtenissen. En weer enkele minuten later een grote rode terreinwagen van de brandweer met de nadrukkelijke tekst "supervisor" op de zijkant. Uiteindelijk schoof ook een ziekenwagen aan en toen was onze straat eigenlijk wel goed vol.

Gelukkig was het knaapje inmiddels wel weer opgekrabbeld maar hij werd toch ter behandeling en observatie meteen ingeladen in de ziekenwagen.

Geweldig natuurlijk dat de dienstverlening zo optimaal is - maar ik kan het niet nalaten er toch de volgende gedachte bij te formuleren: wie zal dit betalen?


Op de fiets

‎May‎ ‎25‎, ‎2018|Infrastructuur, Verkeer en vervoer, Veiligheid, Faciliteiten

Het lijkt op zich een prima idee om te gaan fietsen. Je krijgt wat lichaamsbeweging en het is nog goed voor het milieu ook. In Canada is het echter onwaarschijnlijk dat je veel fietsers zult tegenkomen.

Daar zijn verschillende goede redenen voor. Het begint natuurlijk met het klimaat. Als het echt heel koud is, dan is fietsen bepaald geen lolletje. Gaat dat dan ook nog eens gepaard met een flink pak sneeuw, dan zou zelfs de meest fervente fietser wel even aarzelen.

Een andere reden is het heuvelachtige landschap. Het is niet altijd mogelijk om flink door te trappen. De belangrijkste reden is echter het gebrek aan fietspaden en andere voorzieningen voor fietsers. Het is ronduit hachelijk om het snelverkeer rakelings voorbij te voelen zoeven. Griezelig: fietsers moeten gewoon op de rijbaan.

In de grotere steden wordt er hier en daar wel een stuk openbare weg afgezet voor fietsers. Maar omdat er dan rijstroken of parkeerplaatsen verloren gaan, zijn de protestacties ontelbaar. Je moet nooit mensen in hun auto dwars zitten, dan ga je er in de Canadese politiek beslist aan.

Toch zijn er hier en daar fietsfanatiekelingen. Met een racefiets van duizenden Dollars en een passend fietspakje, snellen ze langs 's Heren wegen. In Canada bestaat helmplicht ook voor fietsers. Dankzij die helmpjes denken velen dat ze onoverwinnelijk zijn. Fietsen in Canada is dan ook dood- en doodeng.


Pas op voor die Canadese zon

‎May‎ ‎19‎, ‎2018|Vervuiling, Canada, Klimaat, Toerisme

Bij Canada denken velen aan barre winters en dat is natuurlijk deels ook wel juist. Toch valt de Canadese zomer niet te onderschatten. Het kan goed heet worden en de zon is fel, wat leidt tot acuut verbrandingsgevaar.

- Een eerste verklaring voor de felle zonneschijn is de zuivere lucht. Ongefilterd door luchtvervuiling en fijnstof bereikt de zon de aarde.

- Een tweede verklaring is de hoogte boven zeeniveau. Een stad als Calgary ligt bijvoorbeeld op ruim 1000 meter hoogte. Er zit dan dus gewoon minder atmosfeer tussen de felle zon en de aarde.

- Een derde verklaring is Canada's vrij zuidelijke ligging, hetgeen velen hoogst zal verbazen want Canada ligt toch in het "koude" noorden? Maar nee, let even op. Een stad als Toronto ligt zo zuidelijk als de Côte d'Azur. Halifax ligt even zuidelijk als Venetië. En zelfs Vancouver ligt zuidelijker dan Parijs.

- Bovendien schijnt de zon gewoon erg vaak in Canada. Het leidt er toe dat je soms hele groepen mensen ziet die rood-verbrand rondlopen. Dat is niet aan te bevelen en zo onnodig want SPF zonnebrand is echt overal ruim verkrijgbaar.

Dat het bovendien in bijna heel Canada flink heet kan worden, vaak gepaard gaande met een haast subtropische luchtvochtigheid, blijft bezoekers en toeristen verbazen. "Dat hadden we echt niet verwacht."


Snel betalen per creditcard

‎May‎ ‎8‎, ‎2018

De opmars van de credit card is in Canada een stuk sneller gelukt dan in Europa. Vrijwel overal wordt het betaalmiddel gretig aangenomen ofschoon de banken aan de leverancier een flinke provisie berekenen voor het gemak.

In tegenstelling tot de Verenigde Staten, gebruikt Canada wel het "pin-and-chip" systeem zodat het min of meer lijkt alsof je met een pinpas betaalt. De aankoop gaat echter niet meteen van je rekening af maar komt op je credit card te staan. Overal word je aangemoedigd om per credit card te betalen. Bij de kruidenier, bij het tanken, bij de drankwinkel en zelfs voor maandelijks terugkerende rekeningen die je zelfs automatisch op je credit card kunt laten zetten.

Er zijn heel veel credit cards op de markt; ze vechten elkaar kapot. Sommige geven air miles weg bij een bepaald aankoopbedrag, andere gebruiken punten waarmee je een reis kunt betalen of zoiets. Veel credit cards bieden een pakket verzekeringen er bij aan, zoals garantieverdubbeling of een reisverzekering. Afkoop eigen risico bij autohuur zit er ook vaak bij. Het nuttigst is misschien wel het bonus-geld. Je krijgt dan gewoon contanten terug op aankopen. Dat kan zelfs wel oplopen tot 4% van de aankoop. Al die grappen worden, uiteraard, betaald uit de provisie.

In Canada is betaling per credit card dus veelal het voordeligst want je krijgt "iets" terug. Toch betalen velen met een gewone pinpas. Je berokkent jezelf echt nadeel als je nog met contanten wilt betalen.


Some time? Some time!

‎May‎ ‎23‎, ‎2018|Canada, Beleefdheid, Winkelen, Gebruiken, Taal/language

(ingezonden) Erg leuk heb ik het altijd gevonden om in Canada Canadezen te ontmoeten. Ik heb de indruk dat Canadezen het op zich ook wel fijn of interessant vinden om mensen uit andere landen te leren kennen.

Canadezen zijn, zo vind ik, over het algemeen erg vriendelijk. Dat komt goed uit, want dat ben ik ook. Ze vragen je wel altijd het hemd van je lijf. Verlegen zijn ze niet. Hoe oud ben je, wat voor werk doe je, heb je kinderen maar vooral altijd die ene vraag: waar kom jij vandaan. Die vraag komt telkens weer terug.

Vervolgens zullen de meesten zoiets zeggen als: we zullen je uitnodigen om bij ons te komen eten of drinken, some time. Of we moeten maar eens samen wat gaan winkelen, some time. Of ik zou je moeten introduceren aan die en die vrienden, some time. Daar gaat het dus om: some time. Ze beloven dat ze iets zullen doen some time naar het gebeurt dan dus echt ook nooit.

Some time betekent toch "ooit" of "eens een keer" of gewoon "later"? Nou, als je in Canada "some time" hoort, dan betekent dat juist "nooit" of "zelfs niet één keer". Misschien hebben ze de beste intenties, daar ga ik dan graag van uit. Maar als je een Canadees weer eens "some time" hoort roepen, reken er dan vooral op dat het 't tegenovergestelde betekent. Ze hebben het natuurlijk ook veel te druk. Too busy!


Vakantie in Canada

‎May‎ ‎11‎, ‎2018

Canada is echt een vakantieland. Om te beginnen blijven vrijwel alle Canadezen in eigen land als het vakantie is. Verder willen veel Amerikanen het ook wel eens met eigen ogen zien waarom Canada altijd zo geroemd wordt om zijn schoonheid.

En dan zijn er de reizigers van verre landen, zoals Japan, China, Rusland en Australië maar ook veel Europeanen die graag naar Canada komen. Sommigen combineren dat met een bezoek aan een eerder geëmigreerd familielid.

De grote steden hebben veel aantrekkingskracht maar ook natuurvakanties, trektochten (bijvoorbeeld met een camper), skivakanties en jacht/hobbyvisserij zijn populair. Er is, zogezegd, voor elk wel wat wils in dit gigantische land.

De overheid moedigt het toerisme graag aan. Een potentiële immigrant met plannen om ondernemend in de toeristenbranche aan de slag te gaan heeft dan ook een streepje voor. De zakelijke mogelijkheden op dat vlak zijn absoluut ongekend.

Wat betekent 12-11-10?

‎May‎ ‎9‎, ‎2018

Wat betreft de datumaanduiding moet je in Canada soms goed oppassen. Vaak is het wel duidelijk maar soms sta je echt te kijken. Neem nou het gewone voorbeeld van 12-11-10, wat zou dat betekenen?

Als Europeaan denk je misschien dat het om 12 november 2010 gaat, als Amerikaan juist 11 december 2010 en als je de officiële Canadese methode volgt (posterijen, overheid) dan betekent het juist 10 november 2012. Lang niet iedereen gebruikt die methode dus is het echt een zooitje. Vraag gerust even om uitleg.

Toegegeven, vaak is het uit de samenhang wel op te maken en sommige nummers kunnen niet voor (bijvoorbeeld) de maand gebruikt worden (13 en hoger). Toch loop je af en toe echt even vast. Het komt heus voor dat mensen door verwarring de verkeerde dag te pakken hebben. En dat is zo compleet onnodig.

We moesten om te beginnen het jaartal maar eens voluit schrijven (2012) en misschien de maand in letters. Dan is het toch gewoon opgelost? Maar omdat computers dat lastig vinden, kom je best vaak die verwarrende aanduidingen tegen. Voordeel is wel weer dat als het dan toch fout gaat, dat je misschien de computer de schuld kunt geven. 


Wat te doen op Bevrijdingsdag

‎May‎ ‎5‎, ‎2018

Zoals bekend bestaat er geen Bevrijdingsdag in Canada. En toch is het voor veel Nederlanders moeilijk om net te doen, op 5 mei, alsof "we" toen niet bevrijd werden, nota bene vooral door Canadezen.

Ieder kan op eigen manier vorm geven aan deze toch, min of meer, bijzondere dag. Ten eerste kunnen we blij en dankbaar zijn dat we de vrijheid hadden om naar Canada te emigreren. En zelfs om weer te remigreren, als we dat graag willen. Sinds die bevrijding is er wat dat betreft gewoon van alles mogelijk geworden.

Ten tweede kunnen we extra blijven genieten van "onze" band met de Canadezen. Dat zal nog heel wat generaties lang een verbroederende gedachte blijven. Er worden kennelijk jaarlijks nog steeds 10000 bloembollen naar Ottawa gestuurd, uit dank.

Ten derde kennen we allemaal wel verhalen van Canadezen die in Europa hebben gestreden of van oorlogsbruidjes die naar Canada zijn gekomen.


Zeg het met bloemen

‎May‎ ‎7‎, ‎2018

(ingezonden) Is toch niks bijzonders voor ons om eens een bloemetje mee te nemen? Bloemenpracht is verweven met onze nationale identiteit. Je geeft bloemen ter felicitatie, als bedankje maar heel vaak ook gewoon om de boel op te fleuren.

Het is me opgevallen dat dit er in Canada anders aan toegaat. Ooit had ik een bloemetje gewoon op de hoedenplank van de auto liggen voor thuis. Collega's hebben me er dagenlang mee gepest. Ik zou beslist iets goed te maken hebben. Wat had ik toch verkeerd gedaan, dachten ze.

Pas dus op ook met het geven van een bos bloemen aan mensen. Het staat nog net niet gelijk aan een huwelijksaanzoek maar men ziet het wel als een stevige geste. Bloemen zijn ook duur en lang niet overal te koop. Bovendien zijn ze vaak lang niet zo vers als we gewend zijn. Opvallend is dan ook dat als je al een echte bloemist kunt vinden, dat de snijbloemen dan "als goud" in een koelvitrine worden bewaard.

Grappig vind ik dan ook dat mensen eigenlijk vaak niet weten wat ze met een bos bloemen aanmoeten. Gaat die in het water? In een vaas? Waar haal je dan zomaar een vaas vandaan? Hoe moet je bloemen schikken. Iedereen vindt bloemen prachtig maar voor Canadezen is het één groot vraagteken.

Daar zie ik dus meteen een mogelijkheid in voor een bedreven immigrant-bloemist. Zeker wat dat betreft, denk ik dat de mogelijkheden in Canada legio zijn.

Prachtig Montréal, Canada.
Prachtig Montréal, Canada.